Δευτέρα, 9 Νοεμβρίου 2015

Φίλων γράμματα #5


Σήμερα στο Φίλων γράμματα η Μάγδα, η φοβερή μαμά πίσω από το blog Κάθε μέρα γονείς, μας μιλάει για το μοίρασμα! Πόσο σημαντικό είναι το να μοιράζεσαι και πως μπορούμε να το περάσουμε αυτό στα παιδιά μας χωρίς να την πίεση και τα “πρέπει”.




Μάθε παιδί μου να μοιράζεσαι! Ή μήπως όχι;

Μη μου πείτε πως δεν το έχετε δει να γίνεται παντού, στις κούνιες, στα πάρτι, σε φιλικά σπίτια! Μη μου πείτε πως δεν το έχετε ξεστομίσει εσείς οι ίδιοι όταν το παιδί σας ξαφνικά σταμάτησε να μοιράζεται τα παιχνίδια του! 
Μια από τις μεγαλύτερες αγωνίες που βιώνουμε ως γονείς, ειδικά όταν τα παιδιά μπαίνουν στην ηλικία που διεκδικούν, είναι η μοιρασιά. Και κάθε τρεις και λίγο το κοιτάμε όλο αγωνία και αναρωτιόμαστε «Γιατί δεν μοιράζεται τα πράγματά του; Τι εγωισμός είναι αυτός; Πώς θα σκέφτονται για μένα οι άλλοι γονείς; Το παιδί μου θα γίνει ένα εγωιστικό, κακομαθημένο πλάσμα…». 
Είναι σημαντικό να δίνουμε. Αδιαμφισβήτητα! Τι εννοούμε όμως όταν λέμε σε ένα παιδί ότι πρέπει να μοιράζεται; «Μάθε να μοιράζεσαι αγάπη μου» σημαίνει «Δώσε αυτό που κρατάς στο χέρι σου στο άλλο παιδάκι… τώρα!». Χμμμμμ… Δύσκολο να το καταλάβει αυτό ένα παιδί, πολύ περισσότερο ένα μωρό που μόλις ανακάλυψε ότι μπορεί να πιάσει αυτό που θέλει και έτσι γίνεται δικό του. Η ιδιοκτησία είναι καμιά φορά ένα δύσκολο θέμα ακόμη και για έναν ενήλικα. Γιατί ξαφνικά περιμένουμε από ένα μικρό παιδί να κατανοήσει και να δεχθεί να μοιρασθεί το αντικείμενο του πόθου του;
Η μοιρασιά ξεκινά με την πρώτη προσπάθεια του παιδιού να κοινωνικοποιηθεί, να συνυπάρξει με άλλα παιδιά. Ακόμη κι αν διαφωνήσουν για ένα παιχνίδι, ακόμη κι αν κάποιο διεκδικήσει με μεγαλύτερο πείσμα, τα παιδιά είναι απολύτως ικανά να διαχειριστούν μια τέτοια κατάσταση. Ο ρόλος του ενήλικα είναι να παρατηρεί, να μην επεμβαίνει, να διασφαλίσει την ηρεμία χωρίς να χαρακτηρίσει κανένα παιδί. Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Υπάρχουν συμπεριφορές, αντιδράσεις και κοινωνικές δεξιότητες τις οποίες τα παιδιά μαθαίνουν με τον δικό τους ρυθμό και τρόπο. Τα μικρά παιδιά δοκιμάζουν: τι γίνεται αν δεν το δώσω, πώς αντιδρά το άλλο παιδί στην στάση που κρατάω, μήπως να το δώσω το παιχνίδι μου; Και αυτά τα μαθήματα, αυτές οι δοκιμές είναι που εντυπώνονται καλύτερα στην μνήμη τους. Γιατί τα ανακάλυψαν μόνα τους. Διασφαλίστε ότι κανένα δεν κινδυνεύει, ότι δεν χτυπάει το ένα το άλλο, και θα δείτε ότι αυτή η συνύπαρξη με το άλλο παιδί είναι που τελικά έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για αυτά και όχι τόσο το ίδιο το παιχνίδι.
Αυτά λέει η θεωρία. Το μεγάλο ερώτημα λοιπόν είναι: πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να μάθουν να μοιράζονται;
Εμείς είμαστε το παράδειγμά τους! Για μένα αυτός είναι ο χρυσός κανόνας στην κοινή ζωή με τα παιδιά μου. Τα πράγματά μου μπορούν να γίνουν και δικά τους γιατί με χαρά θα τα μοιραστώ μαζί τους. Και κάπως έτσι βλέπουν ότι η μαμά μοιράζεται! Όταν τα βλέπω επίσης να συνυπάρχουν αρμονικά, να δίνουν ο ένας στον άλλο αναγνωρίζω την γενναιοδωρία τους, την καλοσύνη που έδειξαν. Το ίδιο όμως κάνω κι όταν δεν είναι έτοιμα να μοιραστούν κάτι. «Είναι δικό σου το παιχνίδι και δεν θέλεις να το μοιραστείς αυτή την στιγμή με τον αδερφό σου. Το καταλαβαίνω αυτό και είμαι σίγουρη πως αν το εξηγήσεις και στον αδερφό σου θα το καταλάβει και αυτός». Και κάπου εκεί πιάνουν την κουβέντα, εξηγούν γιατί δεν θέλουν να δώσουν το παιχνίδι και ως δια μαγείας μετά από λίγη ώρα το παιχνίδι έχει αλλάξει χέρια ή βρίσκεται μόνο του σε μια γωνιά, καθώς το ενδιαφέρον έχει πλέον στραφεί σε κάτι άλλο. Μην κατηγορήσετε κανένα από τα δύο, μην πάρετε το μέρος κανενός και μην κάνετε καμία παρέμβαση παρά μόνο όταν αισθανθείτε ότι θα παρεκτραπούν. Δείξτε εμπιστοσύνη ότι μπορούν να το λύσουν μόνα τους, γιατί μπορούν, ακόμη και όταν είναι αρκετά μικρά. Ενθαρρύνετε την συζήτηση για την επίλυση των δύσκολων καταστάσεων. Μην ξεχνάτε πως ένα παιδί που είναι κουρασμένο, πεινασμένο ή το απασχολεί κάτι θα δείξει λιγότερη υπομονή και διάθεση να μοιραστεί. 
Λίγο πριν το τέλος όμως αυτού του κειμένου θα ήθελα να μεταφερθείτε στην παρακάτω σκηνή. 
Φανταστείτε… 
Πρωί Κυριακής πηγαίνουμε με το αυτοκίνητο βόλτα στον ζωολογικό κήπο. Μπροστά κάθεται η μαμά και η θεία και πίσω τα δύο μου παιδιά και η ξαδερφούλα τους. Υπάρχει μια ένταση που δεν την καταλαβαίνω. Τα μεγάλα εκνευρίζουν την μικρή, της παίρνουν τα παιχνίδια από τα χέρια, την ενοχλούν και την κάνουν να κλαίει. Η μικρή τσιρίζει, αισθάνεται ότι δεν τα καταφέρνει να διεκδικήσει και να κερδίσει τα δικά της πράγματα. Και κάπου εκεί μπαίνουν στο κόλπο οι μεγάλοι. «Βρε Άρη, δώσε στην Ιφιγένεια το παιχνίδι της. Κλαίει, δεν την ακούς, δεν την βλέπεις;» Και ο Άρης γελάει κοροϊδευτικά, δεν τον νοιάζει που η μικρή κλαίει. Η θεία του λέει «Άρη μου η Ιφιγένεια είναι σε μια ηλικία που δεν καταλαβαίνει τώρα ότι θα της το ξαναδώσεις το παιχνίδι της, δεν θέλει να μοιραστεί εύκολα γιατί φοβάται ότι θα τα χάσει τα παιχνίδια της.» Και όλα αυτά να τα λέμε ξανά και ξανά, με άλλες λέξεις, με άλλες φράσεις και ο τόνος σταθερά να ανεβαίνει. Η μικρή να τσιρίζει και τα αγόρια να γελάνε. Έγινα έξαλλη! Πήρα απότομα το παιχνίδι από τα χέρια του Άρη, αφού τον έκανα να αισθανθεί και άσχημα που είναι «μεγάλος» και δεν ξέρει να μοιράζεται με ένα μωρό…
Φανταστείτε…
Γυρνάμε από το σχολείο και λέω στον Άρη πως θα μείνει για λίγη ώρα με την θεία του το απόγευμα γιατί έχω μια δουλειά. Και αρχίζει η γκρίνια: «Δεν θέλω μαμά. Δεν αντέχω. Δεν θέλω να κάνω άλλη υπομονή. Από την ώρα που γεννήθηκε ο Άλκης εγώ αισθάνομαι ότι πρέπει να κάνω υπομονή, γιατί είναι πιο μικρός. Και τώρα ήρθε και η Ιφιγένεια και η θεία να μου λέει όλη την ώρα να κάνω υπομονή γιατί η Ιφιγένεια είναι μικρή και εγώ κουράστηκα. Είμαι και εγώ παιδάκι και θέλω να παίζω χωρίς να μου χαλάνε τα πράγματα –εντάξει ο Άλκης δεν το κάνει εδώ και καιρό, είναι σαν εμένα τώρα, ξέρει να παίζει- αλλά η Ιφιγένεια όλα μου τα χαλάει. Εγώ κάνω τόσο κόπο, αυτή μου τα χαλάει και η θεία μου λέει να κάνω υπομονή. Και ποτέ δεν παίρνει το μέρος μου! Μόνο το παιδί της υποστηρίζει!!!».
Και ξαφνικά όλα αποκτούν ένα νόημα. Δεν χρειάζεται να εξηγήσω και πολλά για τις αντιδράσεις του παιδιού μέσα στο αυτοκίνητο. Νομίζω πως την απάντηση μας την έδωσε το ίδιο το παιδί όταν επιστρέφαμε από το σχολείο. Το λυπηρό είναι πως η απάντηση ήταν μπροστά μας κι εμείς δεν την βλέπαμε!
Θέλει υπομονή και εμπιστοσύνη! Μην ανησυχείτε, θα μάθουν να μοιράζονται. Όσο μεγαλώνουν πολλά αλλάζουν. Τα παιδιά μαθαίνουν να δίνουν και διεκδικούν με άλλο τρόπο. Ακόμη και τότε όμως μπορεί να τσακωθούν, να τραβήξουν κάτι, να φερθούν σαν «μικρά παιδιά». Μην μείνετε σε αυτό. Οι συμπεριφορές των παιδιών δεν είναι ποτέ κάτι το ανεξήγητο. Ίσα ίσα αν παρατηρήσετε προσεκτικά, κάτι μας λένε… Κανείς δεν αισθάνεται καλά όταν βλέπει τα παιδιά του να φέρονται έτσι. Καμιά φορά τα πράγματα δείχνουν πιο δυσμενή στα δικά μας μάτια. Το μοιράζομαι δεν σημαίνει απαρνιέμαι αυτό που θέλω. Δεν είναι υποχρέωση, είναι θέληση και καλή διάθεση. Και για μια ακόμη φορά η δική μας προσδοκία και στην συνέχεια ανάμειξη μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα. Κοιτάμε, ακούμε, παρατηρούμε δεν χαρακτηρίζουμε και δεν περιμένουμε συγκεκριμένες συμπεριφορές. Πολλές φορές κάτι άλλο, όπως η ζήλια, ή μια ανεκπλήρωτη επιθυμία, ή λαχτάρα μπορούν να κάνουν ακόμη και τα μεγαλύτερα παιδιά να φερθούν διαφορετικά από το αναμενόμενο. Όλες όμως αυτές οι κοινωνικές δεξιότητες κατακτώνται όταν το παιδί συναισθανθεί τον άλλο. 
Και αυτό τους το μαθαίνουμε εμείς μέσα από την υπομονή και την εμπιστοσύνη που τους δείχνουμε…


Μάγδα, σε ευχαριστώ πολύ γι’αυτό σου το μοίρασμα!
Περισσότερα για την Μάγδα μπορείτε να βρείτε στο blog της και στην σελίδα της στο facebook!!

Σας φιλώ

7 σχόλια:

  1. Υπέροχη προσέγγιση! Συμφωνώ απόλυτα. Η ενσυναισθηση στα παιδιά πηγάζει από αυτό το ίδιο το γεγονός ότι και οι γονείς δείχνουμε να συναισθανομαστε και να σεβόμαστε τα συναισθήματά τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Υπέροχη προσέγγιση! Συμφωνώ απόλυτα. Η ενσυναισθηση στα παιδιά πηγάζει από αυτό το ίδιο το γεγονός ότι και οι γονείς δείχνουμε να συναισθανομαστε και να σεβόμαστε τα συναισθήματά τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Τι όμορφη συνεργασία και πόσο ενδιαφέρον το θέμα!
    Συμφωνώ απόλυτα με τα όσα λέει η Μάγδα. Αν και πολλές φορές έχω κάνει το λάθος να προσπαθήσω να πω στα παιδιά να μοιράζονται στο παρελθόν, ευτυχώς το σταμάτησα νωρίς. Το παράδειγμα είναι πολύ πιο σημαντικό από οποιαδήποτε κουβέντα.
    Καταλαβαίνω απόλυτα τον Άρη! Ψυχούλα μου, έχει απόλυτο δίκιο!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πόσο σωστά τοποθετείσαι πάντα!σε θαυμάζω!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Μαγδα μου, όπως πάντα μίλησες μοναδικά. Ήταν κάτι που δεν είχα σκεφτεί.... Και έχεις απόλυτο δίκιο.... Το βιώνω με το μαιμουδακι που είναι ο μεγαλύτερος από τα ξαδελφακια του και ήδη έχω κάνει το λάθος της καραμελας, είσαι μεγαλυτερος.... Και ειναι δυο χρονών παιδάκι... Σε ευχαριστώ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Εχεις απόλυτο δίκιο και πραγματικά δεν το είχα σκεφτεί έτσι, είναι κάτι που και σε μας συμβαίνει καθημερινά και με απασχολεί ιδιαίτερα αλλά μάλλον πρέπει να χαλαρώσω λίγο και να δώσω χρόνο στην μικρή μου. Ευχαριστούμε κορίτσια και συγχαρητήρια για την συνεργασία σας!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή